اگر تا به حال کار یک ماشین روکش پودر پلاسما را تماشا کرده باشید، ممکن است متوجه جریان نازک و ثابتی از گاز شده باشید که در اطراف قوس پلاسمایی درخشان و درخشان جریان دارد – به خصوص اگر با قطعات دقیقی مانند پیچ های اکسترودر، صندلی های سوپاپ یا تیغه های توربین کار می کنید. در نگاه اول، ممکن است جزییات بیاهمیت به نظر برسد، اما هرکسی که برای عیبیابی یا تکمیل یک کار سطحبندی وقت صرف کرده باشد، به شما خواهد گفت: گاز محافظ یکی از حیاتیترین و اشتباهترین اجزای کل فرآیند است. بهعنوان تامینکننده این ماشینها، من از نزدیک مشاهده کردهام که چگونه حتی کوچکترین تنظیم برای جریان، خلوص یا نوع گاز محافظ میتواند بین یک پوشش کاملاً سخت و بدون نقص و قسمتی که دارای ترک، تخلخل یا چسبندگی ضعیف است، تفاوت ایجاد کند. بیایید دقیقاً آنچه را که گاز محافظ در سطح پودری پلاسما انجام می دهد (که معمولاً به اختصار PTA سطحی نامیده می شود) انجام می دهد و اینکه چرا برای نتایج ثابت و با کیفیت بالا غیرقابل مذاکره است را بررسی کنیم.
ابتدا، بیایید خودمان را در اصول نحوه عملکرد ماشین سطحی پودر پلاسما، صرفاً برای تنظیم زمینه، بررسی کنیم. هسته فرآیند یک قوس پلاسما است: ما یک گاز (معمولاً آرگون) را با یک بار الکتریکی ولتاژ بالا یونیزه می کنیم تا یک ستون پلاسمایی فوق گرم ایجاد کنیم که می تواند به دمای 10000 تا 20000 درجه سانتیگراد برسد. این پلاسما جریانی از مواد پودری سخت (مانند کاربید تنگستن یا آلیاژهای کبالت کروم) را ذوب می کند که سپس روی یک قطعه فلزی آماده شده رسوب می کند و یک پوشش سخت و مقاوم در برابر سایش ایجاد می کند. این یک فرآیند دقیق است، به همین دلیل است که تجهیزات ما - از جمله واحدهای تخصصی مانند دستگاه سختافزار PTA پیچ اکسترودر، ماشین سختافزار PTA صندلی سوپاپ، و ماشین سختافزار تیغههای توربین قدرتی - برای کنترل هر متغیری طراحی شدهاند: گرمای قوس، سرعت تغذیه پودر، و البته جریان گاز. اما نکته اینجاست: آن پلاسمای فوق داغ فوق العاده واکنش پذیر است. اگر در معرض اکسیژن، نیتروژن یا رطوبت ناشی از رسوب هوا باشد، آن گازها پودر مذاب و مواد پایه را آلوده کرده و پوشش را خراب می کنند. اینجاست که گاز محافظ وارد عمل می شود.
کار اولیه گاز محافظ ایجاد یک مانع محافظ بین حوضچه جوش مذاب (مخلوط مواد پایه ذوب شده و پودر سختافزار) و جو است. بیایید واضح بگوییم: هنگامی که شما با یک جوشکار PTA کار می کنید، حوضچه مذاب فلز مایع در دمای تقریبا 2000 درجه سانتیگراد است. در آن دما، حتی مقادیر کمی از اکسیژن با فلز واکنش نشان میدهد و اکسیدهایی را تشکیل میدهد که شکننده و ضعیف هستند - زنگهایی را که روی ابزار فولادی که در باران رها شده است، اما با سرعتی بسیار سریعتر ایجاد میشود، در نظر بگیرید. نیتروژن همچنین در فلز مذاب حل می شود و تخلخل (حفظه های هوای کوچک) ایجاد می کند که پوشش را ضعیف می کند و آن را مستعد ترک خوردن تحت فشار می کند. حتی رطوبت موجود در هوا می تواند در دماهای بالا تجزیه شود و هیدروژن آزاد شود که باعث ترک خوردن ناشی از هیدروژن می شود، سردرد رایج برای مشاغل سخت. بنابراین گاز محافظ فقط "کمک کننده" نیست، بلکه تنها چیزی است که حوضچه مذاب را از واکنش طولانی مدت با هوا برای تبدیل شدن به یک پوشش قوی و یکنواخت باز می دارد.
اما گاز محافظ چیزی بیش از مسدود کردن جو انجام می دهد. همچنین خود قوس پلاسما را شکل داده و تثبیت می کند. قوس پلاسما توسط یک نازل سرامیکی در انتهای مشعل PTA منقبض می شود و گاز محافظ از داخل و اطراف این نازل جریان می یابد و به تمرکز قوس در یک ستون محکم و ثابت کمک می کند. یک قوس محافظت شده باریک تر و متمرکزتر است، به این معنی که گرما دقیقاً به جایی که ما می خواهیم هدایت می شود - روی قطعه و پودر، نه هدر رفتن هوای اطراف. این به ویژه برای قطعات دقیق، مانند لبه های برش پیچ اکسترودر یا سطوح آب بندی صندلی سوپاپ، که در آن گرمای بیش از حد می تواند قطعه را منحرف کند یا به اجزای مجاور آسیب برساند، مهم است. برای مثال، در ماشین پرههای توربین برقی ما، تیغهها اجزای ظریف و با ارزشی هستند که حتی یک تاب 0.1 میلیمتری میتواند قطعه را غیرقابل استفاده کند. جریان گاز محافظ مناسب قوس را متمرکز نگه می دارد، بنابراین ما فقط ناحیه کوچکی را که پوشش می دهیم گرم می کنیم و ابعاد اصلی تیغه و خواص مواد را حفظ می کنیم.
نقش کلیدی دیگر گاز محافظ، کنترل متالورژی پوشش نهایی است. انواع مختلف گاز محافظ (یا مخلوط) دارای خواص حرارتی و واکنش پذیری متفاوتی هستند که به ما اجازه می دهد سختی، چقرمگی و مقاومت پوشش در برابر سایش یا خوردگی را تنظیم کنیم. به عنوان مثال، آرگون خالص رایج ترین گاز محافظ برای سطح PTA است زیرا بی اثر است (با اکثر فلزات واکنش نشان نمی دهد) و خواص پایدارسازی قوس خوبی دارد. اما گاهی اوقات از مخلوطهایی استفاده میکنیم: افزودن مقدار کمی هیدروژن به آرگون میتواند گرمای قوس را افزایش دهد و ذوب پودرهای سخت و با نقطه ذوب بالا مانند کاربید تنگستن را آسانتر کند. این به ویژه در هنگام روکش کردن قطعاتی که نیاز به پوشش های بسیار سخت دارند، مانند پروانه های پمپ های صنعتی یا ابزارهای حفاری مفید است. برعکس، افزودن کمی دی اکسید کربن میتواند به کاهش پاشش (قطرات فلزی مذاب ناخواسته و ریز که به قطعه میچسبند) در برخی کاربردها کمک کند، اگرچه باید مراقب باشیم که بیش از حد اضافه نکنیم، زیرا CO2 میتواند در دمای بالا با فلز واکنش داده و اکسید تشکیل دهد.
این فقط نوع گاز نیست که مهم است، سرعت جریان نیز بسیار مهم است. گاز محافظ بسیار کم، و سد محافظ ضعیف است. هوا به داخل نفوذ می کند و باعث ایجاد تخلخل و اخلاط اکسید می شود. زمانی که مشتری با ما تماس گرفت، من این را از نزدیک دیدم، زیرا روکش صندلی شیر آنها مدام در تستهای کیفیت شکست میخورد. هنگامی که دستگاه آنها را بررسی کردیم، متوجه شدیم که جریان گاز محافظ آنها 30٪ کمتر از تنظیمات توصیه شده ما برای ماشین Hardfacing PTA Valve Seat تنظیم شده است. هنگامی که آن را تنظیم کردیم، تخلخل در پوشش آنها از 15٪ به کمتر از 1٪ کاهش یافت و نرخ ضایعات آنها 20٪ کاهش یافت. با این حال، گاز محافظ بیش از حد میتواند مشکلات دیگری ایجاد کند: جریان بیش از حد میتواند قوس پلاسما را مختل کند و باعث تکان یا ناپایدار شدن آن شود که منجر به ضخامت پوشش ناهموار میشود. همچنین می تواند پودر مذاب را از ناحیه مورد نظر دور کند، مواد گران قیمت سخت را هدر دهد و پوششی ناسازگار ایجاد کند. بنابراین یافتن نرخ جریان مناسب یک تعادل است، و این یکی از اولین چیزهایی است که مشتریان را هنگام راهاندازی تجهیزات PTA جدید خود از طریق آن راهنمایی میکنیم.


حالا بیایید در مورد اشتباهات رایجی که مردم در مورد گاز محافظ مرتکب می شوند صحبت کنیم، زیرا بسیاری از مشکلات قابل اجتناب از آنجا ناشی می شود. یکی از آنها استفاده از گاز با خلوص پایین است. اگر گاز محافظ شما حتی 0.1 درصد اکسیژن یا رطوبت داشته باشد، برای آلوده کردن حوضچه فلز مذاب کافی است. ما همیشه استفاده از آرگون با خلوص فوق العاده بالا (99.998٪ یا بالاتر) را برای سطح PTA توصیه می کنیم - هر چه کمتر باشد، و شما در حال درخواست مشکل هستید. اشتباه دیگر پاک نکردن خطوط یا مشعل قبل از شروع جوش است. حتی اگر خلوص گاز خوبی داشته باشید، اگر هوا در شیلنگ ها یا نازل مشعل محبوس شده باشد، وقتی به قوس برخورد می کنید، آن هوا وارد حوضچه جوش می شود. به همین دلیل است که ما همیشه به مشتریان توصیه می کنیم قبل از روشن کردن برق پلاسما، گاز محافظ را به مدت 10 تا 15 ثانیه روشن کنند تا هوای محبوس شده را خارج کنند. و برای قطعاتی که به بیش از یک لایه پوشش نیاز دارند، مهم است که گاز محافظ را تا زمانی که هر لایه جامد شود ادامه دهید - به محض اتمام لایه اول آن را قطع نکنید، زیرا لایه دوم نیز مذاب است و همچنان در برابر آلودگی آسیب پذیر خواهد بود.
بهعنوان تامینکننده دستگاه سطحکشی پودر پلاسما، نمیتوانم به اندازه کافی تاکید کنم که گاز محافظ چقدر در فرآیند یکپارچه است. این یک فکر قبلی یا تنظیمی نیست که بتوانید یک بار آن را تغییر دهید و فراموش کنید - کیفیت، نوع و سرعت جریان آن برای بدست آوردن پوششی که الزامات عملکرد شما را برآورده می کند، مهم است، خواه مقاومت در برابر سایش برای پیچ اکسترودر، استحکام در دمای بالا برای تیغه توربین، یا آب بندی محکم برای صندلی سوپاپ. ما تمام تجهیزات خود را طراحی کردهایم، از PTA Welder تا واحدهای سختافزار تخصصی برای قطعات خاص، با کنترل گاز محافظ به عنوان یک ویژگی کلیدی. دستگاههای ما به شما امکان میدهند جریان گاز را تنظیم کنید، به راحتی بین انواع گاز جابهجا شوید و خلوص گاز را بهصورت همزمان کنترل کنید، بنابراین میتوانید بدون حدس و گمان، تنظیمات عالی را برای برنامه خود شمارهگیری کنید.
اگر به دنبال یک دستگاه سطحکشی پودر پلاسما مطمئن هستید، یا اگر به دنبال ارتقای تنظیمات فعلی خود برای داشتن پوششهای بهتر و سازگارتر هستید، توصیه میکنم با تیم ما تماس بگیرید. ما به صدها کسبوکار، از ماشینفروشیهای کوچک گرفته تا تولیدکنندگان صنعتی بزرگ، کمک کردهایم تا فرآیندهای PTA خود را بهینه کنند، و ما همیشه خوشحالیم که شما را در مورد جزئیات گاز محافظ، تثبیت قوس الکتریکی، و نرخ تغذیه پودر راهنمایی کنیم. اجازه ندهید جزئیات کوچکی مانند گاز مانع از کارهای سطحسازی شما شود - همین امروز با ما تماس بگیرید تا درباره اینکه چگونه تجهیزات ما میتوانند به شما کمک کنند تا پوششهای باکیفیت و بادوام مورد نیاز قطعاتتان را دریافت کنید، با ما تماس بگیرید.
مراجع
- Kalpakjian, S., & Schmid, SR (2014). فرآیندهای ساخت برای مواد مهندسی (ویرایش هفتم). پیرسون.
- Linnert، GE (1994). متالورژی جوشکاری: جلد 2، فرآیندها و محصولات (ویرایش دوم). انجمن جوش آمریکا
- دیویس، جی آر (ویرایش). (2001). سختافزار، روکش جوش و ساخت تعمیر. ASM International.
- Savage، WF، Nippes، EF، & Szekeres، ES (1975). رفتار گازهای محافظ در فرآیندهای جوشکاری مجله جوشکاری، 54 (10)، 451-s تا 460-s.
